مدل توسعه شهر ساحلی گمیشان بر اساس عوامل محیطی و تجزیه و تحلیل مکانی

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای طبیعی گرایش ژئومورفولوژی دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 استاد دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، ایران

3 استاد دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

توسعهی شهر فرآیندی اجتناب ناپذبر بوده که ناشی از عوامل متعدد میباشد و پیامد آن توسعه شهر در جهتها و نقاط مختلف است. رشد شهرها به صورت غیر علمی پیامدها و آثار نامطلوبی از قبیل شلوغی بیش از حد در بعضی از قسمتهای شهر، افزایش ترافیک، از بین رفتن منابع و ظرفیتهای کشاورزی در اطراف شهر، صدمه و آسیب بهه میهیز زیسهت، کهاهش امکانهات و خدمات شهری برای بعضی مناطق و ... را در پی دارد. برای اینکه بتهوان مشهکتت حاصهل از توسعه شهر را کمتر کرد و عوامل مختلف از قبیل عوامل اکولوژیکی مانند شهیب، جههت شهیب، ارتفاع، کاربری اراضی اقلیم و زمین شناسی و ... را در توسعه شهری دخیل داد بایهد از روشهی استفاده کرد که به تواند عواملی را که در توسعه شهری دخالت دارد را براساس درجهه اهمیهت آنها در طرح توسعهی شهری وارد کند و ظرفیتههای طبیعهی توسهعه را در نبهر بدیرنهد و از سامانههای اطتعات مکانی اسهتفاده نماینهد. در ایهن مقالهه بها اسهتفاده از GIS ARC جههت شناسایی مناطق مناسب توسعه، اولویت بندی مناطق شناسایی شده و تیلیل سلسهله مراتبهی نسبت به شناخت مناطق دارای استعداد توسعه اقدام شده است. برای دستیابی به ایهن ههدف ابتدا عوامل مؤثر در توسعه کالبدی شهر بر اساس ظرفیتهای مییطی شناسهایی شهدهانهد و سپس عوامل و دادهها مهؤثر را در پایدهاه داده در GIS ARC تبهدیل گردیهده و در ادامهه جههت انتخاب بهترین منطقه و اولویت بندی مناطق توسعه، عوامل اثرگذار در توسعهی شههری را بها استفاده از روش تیلیل سلسله مراتبی) AHP ( بر اساس درجه اهمیت عوامل تأثیرگذار نسبت به هم مقایسه شده و آنداه با استفاده از توابع تیلیل مکانی در GIS ARC منهاطق مناسهب جههت
توسعه بر اساس اولویت تعیین گردیدهاند.

کلیدواژه‌ها


1- قراگوزلو، علیرضا (1389): مدیریت بحران (سیل) و سامانه اطلاعات مکانی، سازمان نقشه برداری کشور.

2- قراگوزلو، علیرضا (1384): GIS و ارزیابی و برنامه ریزی محیط زیست،سازمان نقشه برداری کشور.

3- محمد صادقی، میر محمد (1387): آموزش علمی سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS، جلد دوم، جهاد دانشگاهی دانشگاه اصفهان.

4- زیاری، کرامت ا... (1388): برنامه ریزی شهرهای جدید، سمت.

5- خلیل نژاد، محمد هادی(1385): سیستم اطلاعات جغرافیایی برای برنامه ریزی شهری، پردازش و برنامه ریزی شهری.

6- حبیبی، کیومرث(1384): توسعه کالبدی فضایی شهر سنندج با استفاده از GIS، دانشگاه کردستان.

7- طرح جامع شهر شهر گرگان، گزارش اول، مهندسان مشاور معمار و شهرساز پارت (1388).