بررسی تاثیر لکه های خورشیدی بر دما در ایستگاه های اصفهان، شهرکرد و کاشان طی نیم قرن اخیر با استفاده از تحلیل موجک

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای طبیعی(آب وهواشناسی)دانشگاه یزد،ایران

2 کارشناس ارشد آب و هواشناسی کاربردی، دانشگاه یزد ،ایران

3 دانشجوی دکتری مخاطرات محیطی، دانشگاه یزد،ایران

چکیده

لکه های خورشیدی به عنوان یکی از مولفه هایی که می تواند بر سامانه ی ا­قلیمی زمین در مقیاس های زمانی متفاوت اثر گذاشته و در نهایت نوسانات و تغییرات اقلیمی را به دنبال داشته باشد در کانون توجه قرار گرفته است. در این تحقیق  تاثیر لکه­های خورشیدی را بر تغییرات دمایی مورد بررسی قرار گرفت.  سه ایستگاه شهرکرد، اصفهان و کاشان به علت داشتن آمار داده­های طولانی مدت، مورد مطالعه قرار گرفتند. داده­های مربوط به لکه­های خورشیدی از سازمان ژئوفیزیک آمریکا برای دوره آماری50 ساله (2010- 1961) تهیه گردید. داده­های متوسط دمای ماهانه، فصلی و سالانه سه ایستگاه­های مذکور نیز برای دوره آماری 50 ساله ا­نتخاب شد. جهت انجام این تحقیق از تجزیه و تحلیل آماری و تحلیل آنالیز موجک با بهره گیری از نرم افزار متلب استفاده شد. بر اساس تحلیل­های صورت گرفته، بین دما و فعالیت لکه­های خورشیدی رابطه مستقیم معنادار قوی در برخی از ایستگاه­ها را دارند که در این میان سهم ایستگاه کاشان بیش از سایر ایستگاه­ها بود. بر اساس آنالیز موجک در اکثر ایستگاه­ها رابطه مستقیم بین آنها مشاهده گردید. با توجه به تحلیل آنالیز موجک سیکل 11 ساله در فعالیت لکه های خورشیدی مشاهده شد که اوج فعالیت­ها درسیکل­های دوم وسوم و حداقل آن در سیکل­های اول و چهار وجود دارد. وسعت دامنه سیکل های دمایی در فصل زمستان در هر سه ایستگاه نسبت به سایر فصول بیشتر است.

کلیدواژه‌ها


منابع

  1. امیدوار, کمال؛ابراهیمی، رضا، جمشیدیمطلق،مرضیه.1395.بررسیتاثیرلکههایخورشیدیبردمایایستگاههایکرمانوشیرازطینیمقرناخیربااستفادهازآنالیزموجک.فصلنامهجغرافیاومخاطراتمحیطی 5 (19).
  2. تی . دیکسون، رابرت. 1382. ترجمه احمد خواجه نصیر طوسی، نجوم دینامیکی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
  3. تقوی، فرحناز، نیسانی، ابوالفضل، محمدی، حسین و رستمی جلیلیان، شیما.1390. کاربردتحلیلموجدرشناساییرفتاربارشدرمناطقغربیایران. مجله ژئوفیزیک ایران، جلد 5، شماره 4.
  4. جاوری، مجید. 1389. شیوه های تجزیه و تحلیل کمی در اقلیم شناسی. نشر پیام رسان،
  5. جهانبخش، سعید، عدالت دوست، معصومه.1387. بررسی تاثیر فعالیت های خورشیدی برتغییرات بارندگی سالانه ایران. تحقیقات جغرافیایی، بهار 1387 , دوره  23 , شماره  1 پیاپی 88.
  6. جهانبخش، سعید، عدالت­دوست، معصومه، تدینی، معصومه . 1389. دریاچه ارومیه شاخصی کلاسیک از ارتباط بین لکه­های خورشیدی واقلیم شمال غرب ایران. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره99.
  7. خسروی، محمود، میردیلمی، سمیرا .1392. تاًثیر فعالیت لکه­های خورشیدی بر بارش استان گلستان. جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال 24، پیاپی 52، شماره 4.
  8. خسروی، محمود، جلیلیان رستمی، شیما .1393. بررسی ارتباط بارش و دمای ایران با چرخهلکه هایخورشیدی با استفاده از پالایش موجک.نشریه پژوهش­های اقلیمشناسی، سال پنجم، شماره نوزدهم و بیستم.
  9. زرین، آذر، مفیدی، عباس .1395. ورودش فعالیت خورشیدی واثرآن براقلیم زمین مطالعه موردی اقلیم خاورمیانه و ایران» فصلنامه تحقیقات جغرافیایی سرزمین ،سال دوم شماره88.
  10. سلیقه، محمد، عساکره،حسین، ناصرزاده، محمدحسین،بلیانی، یدالله .1394. تحلیلروندوچرخههایسریزمانیبارشسالانهحوضههایآبریزحلهومند. تحقیقاتکاربردیعلومجغرافیایی،سالپانزدهم،شماره 37.
  11. کلیم، دوست محمد، پیشوایی، محمدرضا و محمودی، پیمان .1392. مطالعه امکان تا­ثیر لکه های خورشیدی بربارش در ایستگاه های منتخب جنوب ایران، سال سیزدهم، شماره42.
کمالی, غلامعلی، مرادی،اسحق .1384.کنترلکیفیتوبازسازیداده‌هایتابشکلخورشید. چهارمینهمایشبینالمللیبهینهسازیمصرفسوختدرساختمان،تهران،سازمانبهینهسازیمصرفسوختکشور