ارزیابی توانمندیهای ژئوتوریستی منطقۀ تشان شهرستان بهبهان براساس روش پرالونگ به منظور دستیابی به توسعۀ پایدار

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسندگان

1 دکترای ژئومورفولوژی، دانشکدة‌ علوم‌ جغرافیایی و‌ برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، ایران

2 ‌استاد‌ژئومورفولوژی،دانشکدة‌علوم‌جغرافیاییو‌برنامهریزی،دانشگاه‌اصفهان،‌‌ایران

چکیده

وجود مکانهای ویژۀ زمین­شناسی و ژئومورفولوژیکی و به تعبیری ژئوسایت و ژئومورفوسایت بسترهای لازم جهت توسعۀ ژئوتوریسم می­باشند. ژئومورفوسایت­ها به­­ خودی خود و یا در ترکیب با مواریث فرهنگی- تاریخی و اکولوژیکی توان­های بالقوه­ای را در راستای گردشگری عرضه می­دارند. توسعهگردشگریواستفادهازجاذبه‌هایمتعددطبیعیوتاریخیراهبردیاساسیجهت دستیابی بهتوسعهپایدارمی‌باشد.هدف از این پژوهش ارزیابی توانمندی­های ژئوتوریستی لندفرم­ها و آثار تاریخی منطقۀ تشان در استان خوزستان و تعیین جایگاه گردشگری آن بااستفاده از روش پرالونگ می­باشد. به­همین منظور از نقشه­های زمین­شناسی، توپوگرافی و همچنین بررسی اسناد، کتب تاریخی و مشاهدات میدانی استفاده و میزان توانمندی­های ژئوتوریستی منطقه مشخص شده است. نتایج ارزیابی­ها نشان می­دهد که محدودۀ تاریخی تشان (کلگه­زار) با کسب امتیاز 62/0 عیار گردشگری و 46/0 میانگین ارزش بهره­وری و به دلیل برخورداری از آثار باستانی و جایگاه ویژه تاریخی بیشترین پتانسیل جذب توریسم و گردشگر را در منطقه دارد. غار پاپری تشان با کسب امتیاز 54/0 عیار گرشگری و 40/0 میانگین ارزش بهره­وری در رتبۀ دوم می‌باشد. بر همین اساس محدودۀ تنگ بَن و همچنین چشمه و استخر طبیعی سرجوشر تشان به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار دارند. پتانسیل­هاوجاذبه­هایفراوانغارپاپرینشانمی­دهدکه­درصورتتوجهبیشتروایجادزیرساخت­هایمناسبدرآیندهازارزشبهره وریبهمراتببیشتربرخوردارشودوگردشگرانزیادی را بهخودجذبنماید.

کلیدواژه‌ها


 

منابع

1. ابن­بلخی. 1363. فارسنامه، تصحیح و اهتمام گای­لسیترانج و رینولد آلن ­نیکسون، تهران، نشر دنیای کتاب.

2. احمدی، عبدالمجید، تقیان، علی‌رضا، یمانی، مجتبی و موسوی، سید حجت. 1395. ارزیابی منطقه اورامانات جهت توسعه ژئوتوریسم و با هدف پیشنهاد منطقه به­عنوان ژئوپارک ملی-جهانی، پژوهش­های ژئومورفولوژی­کمی، شماره4، صص16-1.

3. افشارسیستانی، ایرج . 1365. نگاهیبهخوزستان،چاپدوم، تهران،نشربلور.

4. اقتداری،احمد. 1359. خوزستانوکهگیلویهوممسنی، تهران،انتشاراتانجمنآثارملی.

5. بابلی­نیا،حیدر. 1374.بهبهاندرگذرتاریخ،پایان­نامهکارشناسیارشد، استادراهنما: رضا شعبانی،دانشگاهشهیدبهشتی،دانشکدهادبیاتوعلومانسانی، گروه تاریخ.

6. بیاتی­خطیبی، مریم، شهابی، هیمن، قادری­زاده، هانا. 1388. ژئوتوریسم، رویکردی نو در بهره­گیری از جاذبه­های ژئومورفولوژی: مطالعه موردی: غار کرفتو استان کردستان، فضای جغرافیایی، دانشگاه آزاد اهر، ص50-27.

7. پوررضایی، جواد، ترنیان، فرج‌الله، جهانبخش، پایرنج و دیفرخش، معصومه. 1389. بررسی­های فلورستیک و جغرافیای گیاهی حوضۀ­آبخیز تنگ بن بهبهان، مجلۀ جنگل ایران، انجمن جنگل­بانی ایران، شماره1،ص49-37.

8. حموی،یاقوت. 1979. معجم­البلدان،جلداول،بیروت، انتشاراتدارالحیاءوالتراث.

9.حیدری­ساربان، وکیل، فتحی، محمدحسین­ و بهشتی­جاوید، ابراهیم. 1395. ارزیابی ­توانمندیهای ژئومورفوتوریسمی لندفرمها براساس روش پرالونگ مورد­­شناسی: استان زنجان، مجله جغرافیا و آمایش شهری-منطقه­ای، شماره 21، ص76-63.

10.سالاری، ممند، شهابی، هیمن و سالاری، سامرند. 1395. مدیریت (شناسایی و اولویت‌بندی) ژئومورفوسایت‌ها با استفاده از مدل‌های Entropy و Saw، مطالعۀ موردی: ژئومورفوسایت‌های شهرستان سردشت، پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمی، شماره 4، ص 180-166.

11. سعیدی‌شهری، سوزان‌سادات و زرندیان، ندا. 1394. ارزیابی توانمندی­های ژئومورفوتوریستی لندفرم­ها مطالعۀ موردی: منطقۀ جنوب غربی گناباد، فصلنامۀ مطالعات مدیریت گردشگری، ص67-45.

12. فتوحی، صمد، تقی‌زاده، زهرا و رحیمی، دانا. 1391.ارزیابی توانمندیهای ژئومورفوتوریسمی لندفرم‌ها براساسروش پرالونگ مطالعه موردی؛ منطقه نمونه گردشگری بیستون، نشریه تحقیقات کاربردی علومجغرافیایی سال دوازدهم، شماره 26، 46-23.

13. قنواتی، عزت‌الله، کرم، امیر و فخاری، سعیده. 1393. ارزیابی ژئوکانزرویشن با تأکید بر زمین‌گردشگری، مطالعۀ موردی: منطقۀ دماوند، مجلۀ پژوهش‌های کمی، سال سوم ، شمارۀ 2، 89-77.

14. گاوبه، هاینس. 1959. ارجان وکهگیلویه، ترجمه سعیدفرهودی، ، تهران، انتشاراتانجمن آثارملی.

15. مقصودی، مهران، زمان­زاده، سید­محمد، یمانی، مجتبی و حاجی­زاده عبدالحسین. 1395. تحلیل عوامل محیطی در مکان­گزینی سکونتگاههای پیش­از تاریخ؛ مطالعۀموردی: دشت­بهبهان، چهارمین همایش ملی انجمن ایرانی ژئومورفولوژی، دانشگاهتهران.

16. مقصودی، مهران، برزکار، محسن، عباسی، موسی و مرادی، انور. 1393. ارزیابی توانمندیهای ژئوتوریسمی ژئومورفوسایت­های شهرستان مهاباد،  فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، شماره 25، صص107-81.

17. محمدیاری، فاطمه، پورخباز، حمیدرضا، توکلی، مرتضی و اقدر، حسین. 1393. تهیۀ نقشۀ پوشش گیاهی و پایش تغییرات آن با استفاده از تکنیک­های سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، مطالعۀ موردی شهرستان بهبهان، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی(سپهر)، دوره 23، شماره 92، 34-23.

18. ورناصری، نواب، یارم­طاقلو سهرابی، مریم و یوسف­پور، منصور. 1394.بررسی سنگ­چینه­نگاری و میکروفاسیس و محیط­ رسوبی در تنگ­بن  بهبهان،کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی، تهران.ر

.