تحلیل اثرگذاری سیگنال‌های اقلیمی پیوند از دور بر رخداد سیل مطالعه موردی : استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی دانشگاه یزد،ایران mehdi9692000@gmail.com 09131783450

2 استاد اقلیم‌شناسی دانشگاه یزد،ایران

3 دانشیار اقلیم‌شناسی دانشگاه یزد،ایران

چکیده

یکی از ویژگی­های خاص مناطق خشک عدم وجود نظم و روندی مشخص در ریزش­های جوی است. همین امر سبب به وجود امدن اقلیمی خاص گردیده است به نحوی که هر ساله شاهد سیلاب­های عظیم و یا خشکسالی­های شدیدی در این مناطق هستیم. در این تحقیق به منظور بررسی اثر گذاری همزمان سیگنال­های اقلیمی پیوند ازدور بر سیلاب­های استان سیستان و بلوچستان از داده­های بارش روزانه(1987-2013) 6 ایستگاه سینوپتیک، داده­های دبی پیک و سیگنال­های اقلیمی پیوند ازدور استفاده گردید. بدین منظور ابتدا ضرایب همبستگی میان سیگنال­های اقلیمی با دبی­های پیک و سپس ارتباط شاخص­های حدی بارش با دبی­های پیک محاسبه گردید. در گام بعد رفتار سیگنال­های اقلیمی موثر بر رخداد سیل با یکدیگر مورد آزمون قرار گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که سیگنال­های اقلیمی TNA, PNA, NAO و EPO بیشترین میزان همبستگی را با سیلاب­ها ازخود به نمایش گذاشتند. در بیشتر ایستگاه­ها ارتباط معنی­داری میان شاخص­های R20، R30 و R50 و NAO، PNA، TNA و EPO با دبی­ها وجود دارد. سیگنال­های اقلیمی NAO و EPO دارای همبستگی معکوس و سیگنال­های اقلیمی PNA و TNA دارای همبستگی مستقیم با سیلاب­ها می­باشند. نتایج حاصل از رگرسیون نیز نشان داد که 35 درصد از تغییرات سیل را می­توان با سیگنال­های اقلیمی تبیین نمود.

کلیدواژه‌ها



دوره 12، شماره 45
پاییز 1398
صفحه 17-28
  • تاریخ دریافت: 21 اردیبهشت 1396
  • تاریخ بازنگری: 25 آذر 1398
  • تاریخ پذیرش: 30 خرداد 1397