بررسی آسیب‌پذیری آبخوان دشت خنج با استفاده از مدل دراستیک

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسنده

استادیار وعضو هیات علمی دانشگاه ازاد اسلامی لارستان

چکیده

امروزه مدیریت بهینه منابع آب بعنوان یکی از معیارهای  مهم توسعه یافتگی جوامع مختلف؛مطرح است.این امر بویژه در مناطق خشک ونیمه خشک،اهمیت  مضاعف یافته است.
منابع آّ زیرزمینی دومین منبع آب شیرین موجود در جهان است؛که حدود یک سوم جمعیت جهان وابسته به آن می باشند. وجود منابع مهم آلاینده های انتشاری و نقطه ای ناشی از فعالیت های انسانی در سطح زمین ونفوذ این آلاینده ها به آبخوان موجب کاهش کیفیت آب زیر زمینی می شود. ارزیابی آسیب پذیری ؛روشی کم هزینه در شناسایی نواحی مستعد به آلودگی است که در مدیریت منابع آب نقش اساسی دارد .از این رو در این پژوهش با توجه به ویژگی های هیدرولیکی و هیدروژیومورفولوژی دشت خنج واقع در جنوب استان فارس؛مورد مطالعه آسیب پذیری آبخوان  درمفابل عوامل آلاینده پهنه بندی شده است. برای این منظور از مدل دراستیک وسیستم اطلاعات جغرافیایی برای پردازش و تجزیه وتحلیل کیفی آبخوان استفاده شده است. براساس یافته های این  تحقیق ؛ آبهای زیر زمینی دشت خنج ؛ به شدت در معرض خطر آلودگی  قرار دارد.به نحوی که نزدیک به  62 درصد ار ماحت منطقه در شرایط آسیب پذیری متوسط تا زیاد است. این نواحی عموما در پایین دست ومرکز دشت قرار دارد؛که جهن جلو گیری از آلودگی آبهای این مناطق بایستی به سرعت تمهیداتی توسط مسئولان وکاربران اندیشید.

کلیدواژه‌ها


  1. آرزومند امیدی لنگرودی،معصوم وهمکاران.1394.ارزیابی آسیب پذیری آب زیرزمینی دشت آستانه –کوصفهان با استفاده از مدل اصلاح شده دراستیک.نشریه آبیاری وزهکشی ایران.شماره یک ،جلد نه،ص75-82.
  2. آزادشهرکی، ف.،و همکار.1389. ارزیابی پتانسیل و آنالیز حساسیت آسیب پذیری آب زیرزمینی دشت هشتگرد به روش دراستیک، مجله آب و فاضلاب، دوره 21، شماره 74، صفحه 61-70.
  3. آصفی،مهرناز و همکاران.1393.بهینه سازی مدل دراستیک در ارزیابی آسیب پذیری منابع آب زیرزمینی با استفاده از فرایندتحلیل سلسله مراتبی.مجله علمی کشاورزی(علوم ومهندسی آبیاری)، جلد37،شمارهیک،ص55-67.
  4. احمدی، ج.،وهمکاران.1392.، تعیین آسیب پذیری آبخوان با استفاده از مدل دراستیک و اعمال آنالیز حساسیت تک پارامتری و حذفی (مطالعه موردی: دشت سلفچگان- نی زار). مجله پژوهش های حفاظت آب و خاک، جلد 20، شماره3، صفحه 1-25.
  5. اصغری مقدم؛ ا.وهمکاران.1395. ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت بستان آباد با استفاده از روش دراستیک و سینتکس ،فصلنامه هیدروژیومورفولوژی،شماره8،ص21-52.
  6. افروزی،م ،وهمکار؛1390،ارزیابی وپهنه بندی آسیب پذیری آبخوان دشت بروجن-فرادنیه به آلودگی با استفاده از روش دراستیک ؛پژوهش آب ایران، جلد6، شماره10،ص 1-10.
  7. امیراحمدی،ابوالقاسم وهمکاران،1390،ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت داروزن به روش دراستیک ،مجله مطالعات جغرافیایی مناطق خشک،سال دوم،شماره شش، ص51-66.
  8. بوستانی ،علی وهمکاران،1393،بررسی کیفی وآسیب پذیری منابع آب زیرزمینی دشت  بجنورد با استفاده از مدل دراستیک. نخستین همایش ملی کاربرد مدل های پیشرفته تحلیل فضایی در آمایش سرزمین. دانشگاه آزاد اسلامی یزد.
  9. خدائی، کمال،وهمکاران.1385. ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت جوین به روش های DRASTIC و GOD، مجله زمین شناسی ایران، سال دوم، شماره چهارم.
  10. رضایی،محسن وهمکاران.1386.مطالعه حساسیت پذیری آبخوان دشت یزد –اردکان نسبت به آلودگی.سومین همایش زمین شناسی کاربردی ومحیط زیست، اسلامشهر.ص21-27.
  11. سازمان جغرافیایی ارتش. نقشه های توپوگرافی.
  12. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی (1394): زمین‌شناسی خنج، مولف: طهمورث یوسفى.
  13. شرکت سهامی آب منطقه ای فارس- لارستان.1378.گزارش شناسایی منابع آب زیر زمینی خنج لارستان
  14. صادقی روش،محمد حسن وهمکار،1388،ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت خضر آباد به روش دراستیک،مجله محیط شناسی،سال 35،شماره 53،ص55-64.
  15. فاضلی،مریم وهمکاران.1389.پهنه بندی خطر آلودگی آبخوان دشت زیدون ،همایش ملی ژیوماتیک،سازمان نقشه برداری کشور.
  16. فرهادی،مهدی.1394.آسیب پذیری آبخوان دشت خنج..داتشگاه ازاد اسلامی لارستان.پایان نامه کارشناسی ارشدGIS. استاد راهنما:عبدالرسول قنبری
  17. گرگانی ،شهرام وهمکاران.1395.ارزیابی پتانسیل آبهای زیرزمینی با شاخص دراستیک.مجله سلامت ومحیط زیست.دوره نهم. شماره 4.ص527-536.
  18. مدیریت و معاونت اداره کل جهاد کشاورزی لارستان.1395.امار چاههای دشت فیشور –خنج.
  19. وزارت کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات آب و خاک (1374): مطالعات خاکشناسی اجمالی غرب و شمال غرب لارستان (دشت‌های خنج، سیف آباد، لاغر، حمامی، شهرستان لاله) در استان فارس، تهیه کننده: خسرو راهمنشی.
  20. هایوود، یان، کورنلیوس، سارا و کارور، استیو (1381)، مقدمه­ای بر سیستم­های اطلاعات جغرافیایی، ترجمه گیتی تجویدی، انتشارات سازمان نقشه‌برداری کشور، تهران.