تاثیر تغییرات باد غالب بر پروازهای فرودگاه مشهد با رویکرد تغییر اقلیم

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسندگان

1 1. دانشجوی مقطع دکتری تخصصی آب و هواشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (dehaty.1980@yahoo.com)

2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 3. استاد گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (farajzam@modares.ac.ir)

چکیده

جدیدترین گزارش IPCC اشاره می‌کند که در مطالعات اندکی به طور کمی، اثرات تغییر اقلیم بر هوانوردی مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس در مقاله حاضر به بررسی تاثیر تغییرات سمت و سرعت وزش باد غالب فرودگاه مشهد تا سال 2050 بر پروازهای این فرودگاه با رویکرد تغییر اقلیم پرداخته شده است. در این راستا با استفاده از نرم افزار SDSM و مدل CanESM2 و بر اساس سه سناریوی RCP2.6، RCP4.5        و RCP8.5، سمت و سرعت وزش باد ایستگاه مشهد تا سال 2050 مورد مطالعه قرار گرفت و با          استفاده از نرم افزار WRPLOT گلبادهای شانزده جهتی برای دوره آماری حاضر(2017-1991) و دوره   پیش بینی(2050-2020) ترسیم گردید. پیش بینی ها بر اساس سه سناریوی مورد مطالعه نشان می دهد که جهت وزش باد غالب فرودگاه مشهد از سمت جنوبی به شمال شرقی تغییر می یابد و بر میزان وزش آن در سه سناریوی RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5، به ترتیب 3/8% ، 5/9% و 3/9% افزوده می شود. همچنین میزان وزش باد غالب این فرودگاه در محدوده سرعت 5-1 نات در سناریوهای مزبور به ترتیب با 9/3% ، 1/5% و 7/5% افزایش مواجه می شود و در محدوده سرعت 13-5 نات نیز به ترتیب 6/4% ، 6/4% و 8/3% افزایش می یابد و در محدوده سرعت های بیش از 13 نات به صفر نزدیک می شود. از طرفی، ضریب استفاده از باند فعلی فرودگاه مشهد(باند 31-13) در دوره حاضر برابر با 75/97% است که در اثر تغییرات سمت و سرعت وزش باد غالب این فرودگاه تا سال 2050، ضریب مزبور در RCP2.6 به 23/95% کاهش می یابد و در RCP4.5 و RCP8.5 نیز به ترتیب به 66/99% و 93/99% افزایش می یابد. روشن است که افزایش ضریب استفاده از باند موجود یک فرودگاه، می تواند در افزایش ظرفیت ترافیک هوایی و بهبود ایمنی نشست و برخاست هواپیما در آن فرودگاه موثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها


- اویسی، خسرو و رحمت اله حکیمی(1394): برنامه ریزی و طراحی فرودگاه چاپ دوم، تهران، دانشگاه صنعتی امیر کبیر(پلی تکنیک تهران)، مرکز نشر.

- برنا، رضا و محمد خلیل نژاد(1398): بررسی نقش عناصر آب و هوا در سوانح هوانوردی، دومین کنفرانس ملی هوانوردی عمومی، پژوهشگاه هوافضا، فردوس، 23 تا 25 بهمن 1398.

- بهبهانی، حمید و مختار ایمانی(1376): طرح و محاسبه فرودگاه ، تهران، دانشگاه علم و صنعت ایران.

- ترولیپ، استنلی آر و ریچارد اس جنسن(1991): عوامل انسانی در هواپیمایی عمومی، ترجمه ی علی اکبر پژهان منش، تهران، دفتر تحقیقات کاربردی هواپیمایی ناجا.

- عساکره، حسین(1390): مبانی اقلیم شناسی آماری، زنجان، دانشگاه زنجان.

- علیجانی، بهلول(1395): یادداشت های کلاسی، درس مدل سازی آب و هوایی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد، مقطع دکتری، پاییز 1395.

- گودرزی، مسعود. حسینی، اسعد و ابراهیم مسگری(1395): مدل های آب و هواشناسی، زنجان، آذر کلک.

- محمدی، حسین(1389): آب و هواشناسی کاربردی چاپ سوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

- مشکوتی، امیرحسین(1394): کاربرد مدل های آماری در ارزیابی تغییر اقلیم و آثار آن (مدل های    LARS-WG و SDSM)، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.

- سازمان هواشناسی کشور، دفتر مرجع ملی هیات بین الدولی تغییر اقلیم(1396): آشکار سازی، ارزیابی اثرات و چشم انداز تغییر اقلیم در ایران طی قرن بیست و یکم، ویرایش 23/ 08/1396، دسترسی اینترنتی :