تاثیرتغییر آب وهوا بر نیاز آبی برنج در استان مازندران

نوع مقاله: علمی پژوهشی وزارت علوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی آب و هواشناسی ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیای طبیعی،دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران (hmmohammadi@ut.ac.ir) 09123849767

3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

چکیده
در این تحقیق اثر تغییر آب و هوا بویژه مولفه های دما و بارش بر نیاز آبی برنج بررسی گردید. علاوه بر آن اثر متغیر دما بر تبخیر- تعرق در بازه زمانی سال های 1984 تا 2017 تحلیل شد.  دراین مقاله داده هایی همچون تبخیر-تعرق پتانسیل(PET)  ارائه و بررسی گردید، همچنین روش فائو-پنمن-مانتیث به عنوان معتبر ترین روش برای تخمین تبخیر-تعرق گیاه مرجع مورد استفاده می باشد. علاوه براین ها نیاز آبی گیاه  و بارش موثر طی فصل رشد برنج مورد بررسی قرار گرفته شد. تمام این تحقیقات به کمک نرم افزار XLSTAT    که نرم افزاری آماری است برای یافتن همبستگی  و همچنین رگرسیون گیری مورد استفاده واقع شد. رگرسیون گیری و همبستگی به روش من- کندال انجام شد. نتایج حاصل از رگرسیون گیری و همبستگی به کمک روش من-کندال نشان داد که با روند افزایشی تغییر دما از سال های 1984 تا 2017 تبخیر- تعرق نیز افزایش یافته است و همبستگی قوی (95/0) بین تبخیر- تعرق و دما در این استان وجود دارد. به کمک نرم افزار CROPWAT نیاز آبی برنج در استان مازندران به دست آمد و جدول زمان بندی آبیاری نیز محاسبه شد. طبق محاسبات به دست آمده حداقل تبخیر- تعرق و نیاز آبی در مرحله اولیه رشد ( فروردین ماه ) و حداکثر آن در مرحله میانی ( اوایل تیر ماه ) است. برای استان مازندران در طول مدت دوره رشد برنج (اواسط فروردین-اواسط مرداد)،  برای مثال زمانی که  کل بارش در دوره رشد برنج 6/150 میلی متر باشد، مجموع آبیاری ناخالص9/411 میلی متر و مجموع آبیاری خالص3/288 میلیمتر، خواهد بود. این مقدار در سال های مختلف متفاوت می باشد که کمتر یا بیشتر از این مقدار است. از اینرو نیاز است به دلیل روند افزایشی دما در بحث مدیریت مصرف آب و روش های نوین آبیاری در منطقه و کشور توجه بیشتری صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها